ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
2057
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
المبرقع ( ع ) را در قم تعمير و صحنى براى آن بنا نمود . و در ( ذىالقعده يا ذىالحجه ) سنه 1356 كتب خود را وقف بر كتابخانهء مباركهء رضويه كرد . و خود در يكشنبه بيست و ششم ماه جمادى الاولى سنه 1357 هزار و سيصد و پنجاه و هفت - مطابق 2 مردادماه باستانى - وفات كرد و در دار الضيافه دفن شد « 1 » . و همانا تاريخ وفات او را در « فهرست كتابخانه 4 : يج » بدينطور ( دوم مردادماه 1307 ) نوشته ، و گرچه احتمال سقوط « صفر » و رقم « 1 » هر دو در ميانهء رقمين ( 7 و 3 ) جارى است ، لكن از قرارى كه در دوسه سطر بعد از آن تاريخ وقف كردن او كتب خود را در بهمن ماه 1316 نوشته - كه ما با تبديل بقمرى آنفا ذكر كرديم و در « الذريعة 6 : 401 » نيز تصريح بوفات او در سنه 1357 نموده - ما آن رقم ساقط را « 1 » دانسته و تبديل بقمرى نموده و آنچه نوشتيم درآمد .
--> ( 1 ) آقاى حاج محمد احتشام در كتاب جليل « شمس الشموس : 327 » طى ده سطرى كه راجع به صاحب عنوان نوشته گويد : « متوفى دوم مرداد 1317 شمسى مدفون در رواق دار الضيافه ، بزرگ خاندان شريف سادات رضوى ، از اجلهء اشراف عصر و در هر كار خير پيشوا و پيش قدم و در قضاء حوائج مردم كوشا بود » ، الخ . ايضا در ص 438 كتاب مزبور ضمن چاپ شبيه صورت آن مرحوم چند سطر ديگرى راجع به او نوشته است . و آقاى مدرس رضوى در تعليقات خود بر « شجره طيبه : 460 » گويد : « و در سال 1317 شمسى در اثر بيمارى ممتدى در طهران چشم از اين جهان بربست ، نعشش بأرض اقدس نقل شد و در دارالضيافهء مباركه مدفون گرديد » ، انتهى . و در اين روزها كه مشغول به اين شرح حال بوديم « مجله وحيد . ش 214 ماه رمضان 1397 » و اصل گرديد ، در صفحه 26 تا 28 آن مقالهئى است بعنوان « حاج قائممقام التوليه رضوى واپسين مالكى بود كه ملك فردوسى را به دو باز سپرد » . نويسنده مقاله آقاى محسن فرزانه پس از شرحى كه راجع بمقبره فردوسى و صاحب عنوان نوشته است در آخر گويد : « حاج قائممقام التوليه . . . با آنكه ملاك بزرگى بود و شايد در ايران كمنظير . . . مردى -